Đã bao năm, Đại tá, nhạc sĩ Huy Thục (Lê Huy Thục - Lê Anh Chiến, sinh năm 1934, nhà hiện ở dãy B2, Khu tập thể cán bộ quân đội Mai Dịch, Hà Nội) coi tập ca khúc mà ông đã sáng tác trong những năm đánh Mỹ như báu vật riêng của mình. Tập bản nhạc-đứa con tinh thần của ông có kích thước 35cm x 25cm, thỉnh thoảng lại được ông mang ra, ngắm nghía, sắp xếp lại và lẩm nhẩm theo những nốt nhạc giờ đã trở nên quen thuộc với bao thế hệ người Việt Nam. Tập ca khúc làm bằng chất liệu giấy giang phần do lâu ngày và trước đây thường để trong ba lô bị ngấm nước mưa Trường Sơn nên đã ngả màu, có đoạn bị nhòe.

Tập ca khúc đó có nhiều bài đã quá quen với thính giả của Đài Tiếng nói Việt Nam như: "Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân", "Dòng suối La La", "Tiếng đàn Ta-lư", "Người con gái Pa Kô"... Đặc biệt hơn là ba bài: "Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân", "Dòng suối La La", "Tiếng đàn Ta-lư" đã được Nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh... 

Các nghệ sĩ thể hiện ca khúc "Tiếng đàn Ta - lư" Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Hỏi chuyện về tập bản nhạc gốc và cách lưu giữ, Huy Thục dõi về phía xa như sống lại những ngày khoác ba lô, theo những cánh quân vượt Trường Sơn. Câu chuyện đưa ông trở về những ngày đánh Mỹ khi cho ra đời những bài hát khích lệ quân dân ta đánh giặc. Cũng thật tài tình, giữa cái chết và sự sống thế mà "đi chiến trường gùi trên vai nặng trĩu, đàn Ta-lư em cất tiếng ca vang rộn núi rừng"... Tiếng đàn Ta-lư được ra đời vào năm 1967 (sau bài Dòng suối La La). Khi được nghe bài hát này, bà con Vân Kiều hò reo mà nói "Ta Lư-bài hát của miềng!". Cũng phải thôi, đi theo con đường cách mạng, người Vân Kiều đã lấy họ của Bác Hồ làm họ của mình; khi có bài hát "Tiếng đàn Ta-lư", bà con coi Huy Thục là người con của bản, bởi Huy Thục đã nói hộ người Vân Kiều qua "Tiếng đàn Ta-lư". Ta Lư chỉ là cái cớ để phát triển làn điệu dân ca Vân Kiều, trước đó, người ta đã tìm ra đàn T'rưng... chứ chưa tìm ra đàn Ta-lư. Khi Huy Thục tìm ra đàn Ta-lư qua ca khúc của mình, mọi người bán tín bán nghi... Thế rồi ca khúc "Tiếng đàn Ta-lư" và cây đàn Ta-lư thật đã lần lượt được giới thiệu với khán giả và công chúng yêu nhạc. Bài hát cùng lúc đạt được hai mục đích, giới thiệu làn điệu dân ca người Vân Kiều và phản ánh không khí thế hệ trẻ ra trận như đi hội. Ca khúc là một trong những bài hát đi cùng năm tháng và đến nay, mỗi lần nghe, chúng ta lại như được sống cùng không khí ra trận ngày ấy.

"Tiếng đàn Ta-lư" đi vào lòng chiến sĩ đến nỗi Đội văn nghệ xung kích của Đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị đi biểu diễn những năm ở chiến trường phục vụ đồng bào, chiến sĩ được người xem yêu mến đổi tên thành "Đội Ta-lư". Vinh dự nhất, tháng 6 năm 1969, "Tiếng đàn Ta-lư" được biểu diễn cho Bác Hồ nghe (nghệ sĩ Tường Vi hát). Nghe xong Bác Hồ khen ngợi, sau này Người đã ký quyết định tặng cho ca sĩ và nhạc sĩ sáng tác bài hát huân chương Chiến công hạng hai.

Bao nhiêu năm đã trôi qua, mái đầu của nhạc sĩ Huy Thục cũng đã bạc nhiều. Nay mỗi khi nhớ về thời khói lửa năm xưa, ông lại trào dâng xúc động. Trách nhiệm của người nhạc sĩ cựu chiến binh hôm nay vẫn gửi vào những bản nhạc lời ca, nhắn nhủ thế hệ mai sau hãy sống và chiến đấu như lớp người đi trước./.